Planujesz inteligentny dom i zastanawiasz się, czy okablowanie KNX jest skomplikowane lub drogie? W tym praktycznym poradniku wyjaśniam podstawowe kwestie związane z okablowaniem budynku. W instalacji elektrycznej nowej generacji używamy tych samych kabli, co w tradycyjnym rozwiązaniu, z zachowaniem takich samych zabezpieczeń. Przekonaj się, że okablowanie instalacji w standardzie KNX to rozwiązanie na każdą kieszeń i każdy metraż.
Spis treści:
1. Podstawy okablowania urządzeń systemu KNX
2. Rodzaje przewodów nowoczesnej instalacji w domu
3. Okablowanie KNX – co jeszcze warto wiedzieć?
4. Co komunikuje się po magistrali KNX?
5. Zabezpieczenia jak w tradycyjnej instalacji
6. Projekt systemu KNX w budynku — praktyczne porady
Podstawy okablowania urządzeń systemu KNX
Inteligentny dom KNX w całości zastępuje tradycyjną instalację elektryczną. Z rozdzielnicy (RG) z aktorami KNX, zasilasz nie tylko oświetlenie, gniazda i rolety, ale też indukcję, ładowarkę czy instalację fotowoltaiczną. Dzięki temu otrzymujesz jeden spójny system, którym sterujesz z głównego panelu, aplikacji mobilnej, czy też głosowo.
Prościej niż myślisz
Okablowanie KNX jest prostsze w realizacji od okablowania tradycyjnego. Zielony kabel magistrali KNX EIB KNX 2×2×0,8 prowadzi się równolegle do standardowych przewodów zasilających. Pozwala to na komunikację urządzeń KNX bez znacznego zwiększania ilości niezbędnych tras kablowych.
Okablowanie KNX bez nadmiernych kosztów
Okablowanie inteligentnego domu KNX nie jest droższe od okablowania tradycyjnej instalacji elektrycznej. Natomiast kabel magistrali KNX jest bardzo przystępny cenowo. Jedna magistrala może objąć wszystkie lub większość urządzeń KNX, zlokalizowanych w domu jednorodzinnym. Rzadziej potrzebne jest wykorzystanie dwóch / trzech linii dla tego rodzaju obiektów.
Rodzaje przewodów nowoczesnej instalacji w domu
W okablowaniu inteligentnego domu opartego o standard KNX wykorzystujemy te same przewody co w zwykłej instalacji. Dodatkowo stosujemy dedykowany przewód magistrali dla urządzeń KNX. Powszechnie stosowane przewody:
- YDYżo 3×1,5 – obwody oświetleniowe,
- YDYżo 3×2,5 – obwody gniazd wtykowych,
- YDYżo 4×1,5 – rolety, żaluzje, karnisze elektryczne i markizy z silnikami przewodowymi,
- EIB KNX 2×2×0,8 – przewód magistrali KNX, zapewniający komunikację między urządzeniami systemu.
Okablowanie KNX – co jeszcze warto wiedzieć?
- Jedna linia KNX pozwala podłączyć nawet do 255 urządzeń – to wystarcza w większości domów. W praktyce ilość urządzeń na linii ogranicza wydajność zasilacza i pobór prądu poszczególnych elementów na magistrali KNX.
- Łączna długość wszystkich przewodów w jednej linii nie może przekroczyć 1000 [m]. W praktyce nawet w dużym domu bardzo trudno przekroczyć ten limit.
- Sposób prowadzenia przewodów jest dowolny – instalację możesz zaprojektować w formie magistrali, gwiazdy, drzewa lub dowolnej ich kombinacji.
- W większych domach często stosuje się dwie lub trzy linie KNX – na przykład osobno dla każdego piętra lub skrzydła. Każda linia może mieć własny zestaw urządzeń i przewodów o długości do 1000 [m].
Skalowalność systemu KNX powoduje, że z powodzeniem działa także w hotelach, biurowcach czy szpitalach. Liczba urządzeń KNX w tego rodzaju obiekcie może przekraczać kilka tysięcy. Długość magistrali w takim budynku liczona jest w dziesiątkach kilometrów. W domu jednorodzinnym nie musisz się więc obawiać o jakiekolwiek ograniczenia czy przyszłą rozbudowę automatyki.
Co komunikuje się po magistrali KNX?
Magistrala łączy wszystkie moduły KNX zabudowane w rozdzielnicy głównej, jak i wszystkie urządzenia rozproszone po obiekcie, takie jak:
- Panele dotykowe i główny panel zarządzający KNX,
- Przyciski i czujniki obecności KNX,
- Detektory zalania i stację pogodową KNX,
- Aktory obiektowe KNX (w instalacji rozproszonej),
- Urządzenia wyposażone w interfejs KNX, takie jak bramy garażowe i wjazdowe, klimatyzacja, rekuperator, pompa ciepła, czy też instalacja PV.
Zabezpieczenia jak w tradycyjnej instalacji
W budynku z instalacją KNX stosujemy standardowe zabezpieczenia elektryczne, występujące w każdej współczesnej rozdzielnicy elektrycznej:
- Wyłączniki różnicowoprądowe 30 [mA], stanowiące uzupełnienie ochrony przeciwporażeniowej,
- Wyłączniki nadmiarowoprądowe 10 [A] o charakterystyce B — stosowane głównie dla obwodów oświetleniowych,
- Wyłączniki nadmiarowoprądowe 16 [A] o charakterystyce B — głównie dla obwodów gniazd wtykowych,
- Wyłączniki nadmiarowoprądowe 20 [A] lub 25 [A] o charakterystyce B — pełniące funkcje zabezpieczające dla płyt indukcyjnych,
- Dodatkowe zabezpieczenia według wytycznych dostawców urządzeń: inwertera fotowoltaicznego, ładowarki samochodu, pompy ciepła itp.
Projekt systemu KNX w budynku — praktyczne porady
Okablowanie KNX ma kilka cech, o których warto wiedzieć, zanim zaczniemy montaż – to ułatwi życie podczas eksploatacji i rozbudowy systemu:
- Przewód EIB KNX 2×2×0,8 charakteryzuje się zieloną powłoką – dzięki temu łatwo go zidentyfikować wśród innych przewodów w rozdzielni czy na budowie. Jest specjalnie ekranowany i przystosowany do przesyłania zarówno danych, jak i zasilania dla urządzeń magistralnych.
- Przewód KNX nadaje się do montażu podtynkowego, natynkowego i w korytkach kablowych. Możesz prowadzić go zarówno w tych samych trasach, co tradycyjne kable zasilające, jak i w osobnych peszlach. Ten sam przewód wykorzystywany jest do łączenia aktorów KNX w rozdzielnicy.
- Nie musisz prowadzić przewodów „od punktu do punktu”. Topologia KNX jest dowolna – możesz tworzyć rozgałęzienia, łączyć urządzenia w gwiazdę, linię czy drzewo. To daje swobodę dostosowania trasy kabli do rozkładu pomieszczeń, bez wpływu na funkcje systemu.
- Niezależnie od wybranej marki urządzeń, przewód KNX zawsze pasuje do standardowych zacisków magistralnych – możesz swobodnie mieszać urządzenia różnych producentów.
- Dzięki zastosowaniu KNX ograniczasz ilość tradycyjnych przewodów do przełączników i ściemniaczy – większość funkcji przenosi się na komunikację po magistrali. To upraszcza projekt, zmniejsza liczbę kabli w ścianach i zwiększa elastyczność zmian aranżacyjnych w przyszłości.
Podsumowanie
Technologia KNX to rozwiązanie nie tylko dla dużych projektów – każdy, kto buduje dom, zyska:
- Łatwość wykonania – te same przewody co w instalacji tradycyjnej m.in. dla oświetlenia i gniazd wtykowych + przewód magistrali KNX,
- Oszczędność – koszt przewodów dla urządzeń systemu KNX jest przystępny, a sposób okablowania zdecydowanie upraszcza projekt, a przede wszystkim zastosowanie systemu inteligentnego umożliwia ograniczenie zużycia energii,
- Elastyczność i długofalowość inwestycji – pełna automatyka i możliwość rozbudowy o dowolne urządzenia i funkcje w budynku, a także łatwość rozbudowy rozdzielnicy.
Z instalacją elektryczną nowej generacji KNX Twój dom będzie gotowy na inteligentne sceny (zaawansowane funkcje i sterowanie automatyczne), oszczędzanie energii i zapewnienie wysokiego komfortu.