Rozdzielnica KNX – aparatura elektryczna i automatyka budynku
Rozdzielnica KNX łączy standardową aparaturę elektryczną z urządzeniami odpowiedzialnymi za automatykę budynku.
Obok zabezpieczeń znajdują się w niej zasilacze magistrali oraz aktory sterujące między innymi oświetleniem, roletami i żaluzjami, ogrzewaniem czy wybranymi obwodami gniazd.
W rozdzielnicy możemy również montować urządzenia do ściemniania, pomiaru energii, komunikacji z innymi systemami oraz zasilacze KNX do taśm LED białych, RGB, RGBW i RGBCCT.
Większość urządzeń KNX przeznaczonych do rozdzielnicy ma budowę modułową i montuje się je na standardowych szynach DIN razem z klasyczną aparaturą elektryczną.
Nie jest więc potrzebna specjalna obudowa przeznaczona wyłącznie do automatyki KNX – można zastosować typową obudowę rozdzielczą o odpowiedniej liczbie rzędów i modułów. W zależności od miejsca montażu może to być rozdzielnica podtynkowa, natynkowa lub większa obudowa wolnostojąca.
Jak zbudowana jest rozdzielnica KNX?
W klasycznej instalacji część przewodów zasilających prowadzi się przez łączniki znajdujące się w pomieszczeniach. W instalacji KNX aktor umieszczony w rozdzielnicy załącza obwód, natomiast przycisk przesyła polecenie magistralą KNX.
Dzięki temu jeden obwód nie jest na stałe związany z jednym łącznikiem. To samo oświetlenie może być sterowane z kilku miejsc, z panelu, czujnika, harmonogramu lub sceny bez zmiany sposobu podłączenia obwodu.
Sposób wykonania samej rozdzielnicy możemy dostosować również do założonego budżetu. W rozbudowanym wariancie stosujemy odpowiednio przygotowane zaciski, które porządkują sposób podłączenia przewodów obiektowych. W wariancie ekonomicznym przewody obiektowe mogą być podłączone bezpośrednio do aparatów, bez stosowania dodatkowych zacisków.
Nie narzucamy więc jednego sposobu wykonania każdej rozdzielnicy. Możemy przygotować zarówno rozwiązanie bardziej rozbudowane, jak i wariant ograniczający koszt prefabrykacji, przy zachowaniu prawidłowego wykonania instalacji.
Od czego zależy wielkość rozdzielnicy KNX?
Przede wszystkim od liczby niezależnie sterowanych obwodów, a nie od powierzchni domu.
Jedna przestrzeń może mieć pojedynczy obwód oświetleniowy, a inna kilka niezależnych grup: światło główne, kinkiety, oświetlenie mebli, taśmy LED czy lampy dekoracyjne. Sposoby sterowania takimi obwodami szerzej opisujemy na stronie sterowanie oświetleniem.
Do tego dochodzą rolety i żaluzje, strefy ogrzewania oraz obwody gniazd, które mają być załączane przez automatykę.
Znaczenie ma również sposób sterowania oświetleniem. Instalacja z klasycznym załączaniem wymaga innych urządzeń niż rozbudowane sterowanie taśmami LED. Zasilacze KNX obsługujące taśmy białe, RGB, RGBW czy RGBCCT również montujemy bezpośrednio w obudowie rozdzielnicy.
Dopiero po określeniu liczby obwodów i dobraniu urządzeń ustalamy potrzebną wielkość obudowy.
Sama obudowa stanowi stosunkowo niewielką część kosztu kompletnej rozdzielnicy. Jeżeli warunki montażowe na to pozwalają, warto więc wybrać model zapewniający wygodne rozmieszczenie aparatury i rozsądną rezerwę zamiast ograniczać jej wielkość do absolutnego minimum.
Jedna czy kilka rozdzielnic KNX w budynku?
W wielu domach wystarczy jedna rozdzielnica obsługująca całą instalację. Przy większej powierzchni lub kilku kondygnacjach czasem korzystniej jest część aparatury umieścić w dodatkowej rozdzielnicy znajdującej się bliżej obsługiwanych obwodów.
Pozwala to skrócić trasy przewodów prowadzonych do oświetlenia, rolet, żaluzji czy ogrzewania. Może również uprościć wykonanie instalacji w budynkach, w których poszczególne części są od siebie wyraźnie oddalone.
Urządzenia zamontowane w różnych rozdzielnicach nadal pracują w ramach jednego systemu KNX. Dla użytkownika nie ma znaczenia, w której części budynku znajduje się aktor obsługujący konkretny obwód.
Liczbę i rozmieszczenie rozdzielnic można więc dobrać do układu budynku i sposobu prowadzenia instalacji. Więcej informacji o przewodach i zasadach przygotowania instalacji znajduje się w naszym poradniku dotyczącym okablowania KNX.
Ile miejsca warto zostawić na przyszłą rozbudowę?
Nie każdą zmianę w systemie KNX trzeba przewidywać podczas budowy domu. Wiele funkcji zmieniamy później programowo. Wykorzystujemy przy tym urządzenia i obwody, które już pracują w instalacji.
Dodatkowe miejsce przydaje się wtedy, gdy rozbudowa wymaga fizycznego dołożenia urządzenia – na przykład kolejnego aktora, licznika energii, zasilacza KNX do oświetlenia LED albo interfejsu do nowego systemu.
W nowym budynku wybór nieco większej obudowy oznacza zwykle niewielką różnicę w kosztach. Jednocześnie daje możliwość późniejszego dodania aparatury bez przebudowy istniejącego układu.
Rezerwa nie musi być duża. Ważne, aby była przewidziana świadomie już podczas doboru obudowy.
Rozdzielnica KNX z naszego warsztatu prefabrykacyjnego
Rozdzielnice wykonujemy we własnym warsztacie prefabrykacyjnym. Dzięki temu możemy przygotować kompletny układ poza budową, w warunkach przeznaczonych do montażu, okablowania i kontroli aparatury elektrycznej.
Możemy dostarczyć kompletną rozdzielnicę dla instalacji elektrycznej i systemu KNX – wraz z obudową, aparaturą zabezpieczającą, urządzeniami automatyki oraz wykonanym okablowaniem wewnętrznym.
Możliwy jest również drugi wariant. Jeżeli rozdzielnicę wykonuje elektryk prowadzący instalację na budowie, możemy dostarczyć urządzenia KNX przeznaczone do zabudowy w jego rozdzielnicy oraz informacje potrzebne do ich podłączenia.
Zakres dostawy może więc obejmować zarówno same urządzenia KNX, jak i kompletną prefabrykowaną rozdzielnicę elektryczną z automatyką.
Kontrola i pomiary wykonanej rozdzielnicy
Prefabrykacja nie kończy się na zamontowaniu urządzeń i wykonaniu połączeń.
Gotowe rozdzielnice poddajemy kontroli wykonania oraz pomiarom elektrycznym. Sprawdzamy przygotowane połączenia i wykonujemy badania pozwalające zweryfikować bezpieczeństwo oraz poprawność wykonania przed dostarczeniem rozdzielnicy na obiekt.
Własny warsztat prefabrykacyjny pozwala nam kontrolować jakość całego procesu – od rozmieszczenia aparatury i wykonania połączeń po końcową weryfikację gotowej rozdzielnicy.
Dzięki temu na budowę dostarczamy sprawdzoną rozdzielnicę. Elektryk może następnie podłączyć do niej przewody wykonanej instalacji.