Sterowanie oświetleniem w inteligentnym domu KNX
Sterowanie oświetleniem w systemie KNX może obejmować znacznie więcej niż włączanie i wyłączanie lamp.
W jednej instalacji łączymy klasyczne obwody oświetleniowe, oprawy ściemniane, taśmy LED, światło o regulowanej temperaturze barwowej, RGB, RGBW i RGBCCT, sceny świetlne oraz automatykę opartą na obecności i poziomie światła naturalnego.
Najważniejsze jest jednak nie to, ile funkcji ma system, lecz jak światło zachowuje się na co dzień.
Oświetlenie może być sterowane lokalnie, z kilku miejsc, automatycznie albo jako część przygotowanej sceny. Dzięki temu nie tworzymy zbioru niezależnych lamp i sterowników, ale jeden spójny system oświetlenia.
Różne rodzaje oświetlenia w jednym systemie
Sterowanie oświetleniem KNX może obejmować zarówno najprostszy obwód włączany i wyłączany, jak i światło wymagające znacznie dokładniejszej regulacji. W jednym domu mogą więc wspólnie pracować:
oświetlenie główne w pomieszczeniach
oświetlenie akcentowe i dekoracyjne
oprawy z płynną regulacją jasności
oprawy z regulacją temperatury barwowej
taśmy LED białe, RGB, RGBW i RGBCCT
oświetlenie nocne i komunikacyjne
lampy stojące i oprawy z gniazd sterowanych
oprawy oraz systemy oświetleniowe DALI
Każdy z tych elementów może uczestniczyć w scenach, reagować na automatykę albo być obsługiwany z kilku miejsc.
Nie obowiązuje tutaj sztywna zasada „jeden łącznik – jedna lampa”. Podczas programowania systemu można dowolnie określić, które przyciski sterują konkretnymi światłami, grupami lub scenami.
Taśmy LED jako pełnoprawny element systemu KNX
Taśmy LED często pojawiają się w projekcie dopiero jako dekoracyjny dodatek. W systemie KNX mogą być jednak traktowane dokładnie tak samo jak pozostałe oświetlenie.
Nie wymagają osobnego pilota ani niezależnego systemu sterowania. Mogą reagować na te same polecenia, sceny i czujniki co pozostałe źródła światła.
Wykorzystujemy je między innymi do oświetlenia:
- sufitów podwieszanych i wnęk,
- schodów,
- blatów kuchennych,
- zabudowy meblowej,
- łazienek i luster,
- cokołów,
- stref komunikacyjnych,
- oświetlenia nocnego,
- tarasów i elementów zewnętrznych.
W zależności od zastosowania sterowanie może dotyczyć zwykłego światła białego, płynnego ściemniania, zmiany temperatury barwowej albo układów RGB, RGBW i RGBCCT.
Nie oznacza to jednak, że kolorowe światło powinno znaleźć się wszędzie. W wielu wnętrzach lepszy efekt daje wysokiej jakości światło białe z dobrze zaprojektowanym ściemnianiem i możliwością zmiany jego charakteru w ciągu dnia.
Sterowanie oświetleniem KNX – jasność i barwa dopasowane do sytuacji
Światło nie musi działać wyłącznie w dwóch stanach: włączone albo wyłączone.
W odpowiednio zaprojektowanych obwodach użytkownik może płynnie regulować jasność, a system może zapamiętywać określone poziomy dla konkretnych sytuacji. Inne oświetlenie sprawdzi się podczas pracy, inne podczas kolacji, a jeszcze inne wieczorem.
Przy źródłach Tunable White można dodatkowo zmieniać temperaturę barwową światła. Chłodniejsze światło może być użyte wtedy, gdy potrzebujemy większej koncentracji, natomiast wieczorem można przejść do cieplejszej barwy i niższego poziomu jasności.
W wybranych strefach można również wykorzystać RGB, RGBW lub RGBCCT. Kolor i odcień bieli stają się wtedy kolejnymi parametrami sterowania lub sceny, a nie osobnym efektem obsługiwanym z kolejnego pilota.
W odpowiednio zaprojektowanej instalacji poziom oświetlenia sztucznego może być również automatycznie dostosowywany do ilości światła dziennego.
Dobrze zaprojektowane sterowanie oświetleniem pozwala więc ustawiać charakter światła, a nie tylko decydować, czy dana lampa ma świecić.
Philips Hue również może być częścią systemu
W naszych instalacjach integrujemy również inteligentne źródła światła Philips Hue z systemem KNX.
Dzięki temu oświetlenie Hue nie musi funkcjonować jako oddzielny system obsługiwany wyłącznie z własnej aplikacji. Może być sterowane razem z pozostałym oświetleniem i uczestniczyć w przygotowanych scenach.
Pozwala to wykorzystać wybrane możliwości inteligentnych źródeł światła bez tworzenia kolejnej niezależnej warstwy obsługi domu.
Sceny świetlne – kilka obwodów jednym poleceniem
Przy większej liczbie źródeł światła ręczne ustawianie każdego z nich osobno szybko staje się niewygodne. Scena świetlna pozwala zapisać określony układ oświetlenia i później odtworzyć go jednym poleceniem.
Przykładowo scena „Film” może wyłączyć światło główne i pozostawić delikatne podświetlenie. „Kolacja” ustawi odpowiedni poziom lamp nad stołem i światła dekoracyjnego. Z kolei „Sprzątanie” może uruchomić kilka obwodów z pełną jasnością.
Sceny najlepiej sprawdzają się wtedy, gdy odpowiadają rzeczywistym sytuacjom, które regularnie pojawiają się w domu. W aplikacji udostępniamy użytkownikowi odpowiednie funkcje i szablony, dzięki którym może sam tworzyć i modyfikować potrzebne sceny. Dzięki temu użytkownik nie steruje osobno pięcioma lampami. Wybiera po prostu to, co chce w danej chwili robić.
Sterowanie oświetleniem można zmieniać również później
Sposób korzystania ze światła zmienia się po zamieszkaniu w domu. Dopiero wtedy okazuje się, które obwody są używane razem, jaki poziom światła najlepiej sprawdza się wieczorem albo czy automatyka w danym miejscu powinna reagować szybciej.
W systemie KNX możemy później zmienić między innymi:
- przypisanie funkcji sterujących,
- konfigurację scen świetlnych,
- poziomy natężenia oświetlenia,
- sposób działania oświetlenia nocnego,
- czasy automatycznego wyłączenia,
- progi związane z jasnością.